| |
| Author |
Message |
bonjovi
Admin là em

Joined: 16 May 2006
Posts: 18
|
Posted:
Wed May 17, 2006 6:47 am |
  |
Phần I
Theo truyá»n thuyết Ấn giáo, thần Vishnu có lần hoá sinh là m má»™t vị vương tá» sống bên bá» sông Hằng. Tên ông là Ravana. Ravana có má»™t ngưá»i con trai tên Dasa. Mẹ Dasa chết sá»›m, vương tá» cưới má»™t ngưá»i vợ khác. Sau khi ngưá»i đà n bà đẹp và tham vá»ng nà y sinh được má»™t con trai, bà đâm ra thù ghét Dasa. Bà muốn cho Nala, con mình kế vị, nên âm mưu chia rẽ cha con Dasa, và chá» cÆ¡ há»™i thanh toán cáºu bé. Trong triá»u, có má»™t ngưá»i Bà -là -môn, tên Vasudeva, viên quan coi vá» tế tá»±, biết được âm mưu cá»§a bà . Ông thương tình cáºu bé, ngưá»i mà ông thấy có khuynh hướng sùng tÃn và đức công bằng giống mẹ. Ông trông chừng cho Dasa khá»i bị hại, và chá» dịp đưa cáºu ra khá»i tầm tay mẹ ghẻ.
Bấy giỠvua Ravana sở hữu một đà n bò được xem là thiêng liêng. Sữa và bơ của chúng dùng để tế thần. Những đồng cỠtốt nhất trong xứ dà nh cho những con bò ấy.
Má»™t ngà y kia, ngưá»i chăn bò Ä‘em sữa vá» kinh, báo cáo rằng trong vùng bò Ä‘ang ăn cá», có những dấu hiệu sắp hạn hán. Do đó, Ä‘oà n ngưá»i chăn dẫn bò lên những dãy núi cao, ở đó nước và cá» luôn luôn sẵn sà ng ngay cả và o những thá»i khô ráo nhất.
Ngưá»i Bà -la-môn đã quen biết ngưá»i chăn bò nà y từ lâu, anh ta là má»™t ngưá»i đáng tin cáºy. Ông cho anh ta biết dá»± định cá»§a mình. Hôm sau, khi hoà ng tá» bé Dasa biến mất, thì chỉ có ông và ngưá»i chăn ấy biết được lý do bà ẩn cá»§a sá»± mất tÃch. Ngưá»i chăn bò Ä‘em cáºu bé theo lên núi rừng. Há» theo kịp đà n bò di chuyển cháºm chạp. Dasa sung sướng được gia nháºp Ä‘oà n mục tá». Cáºu phụ giúp thả bò, vắt sữa, chÆ¡i vá»›i những con bê, và lang thang khắp những đồng cá» trên núi, uống sữa tươi ngá»t ngà o. Những bà n chân trần cá»§a cáºu lấm đầy phân bò. Cáºu thÃch Ä‘á»i sống mục tá» nà y, dần quen vá»›i rừng núi và những cây trái, hoa cá» cá»§a nó. Cáºu nhổ những cá»§ sen ngá»t trong ao đầm, và và o những ngà y lá»… há»™i, cáºu Ä‘eo má»™t trà ng hoa rừng đỠchói. Cáºu trở nên quen thuá»™c vá»›i đưá»ng Ä‘i lối vá» cá»§a thú rừng. Táºp tránh cá»p, chÆ¡i vá»›i những con sóc và nhÃm. Mùa mưa cáºu ở trong căn nhà lá, mà ở đó bá»n chăn bò chÆ¡i cá», hát hoặc Ä‘an giá» hay chiếu cói. Dasa không hẳn quên hết Ä‘á»i sống vương giả cá»§a mình trước đấy, nhưng chẳng mấy chốc những thứ nà y đối vá»›i cáºu dưá»ng như má»™t giấc chiêm bao.
Má»™t ngà y kia, khi đà n bò Ä‘i đến má»™t vùng khác, Dasa và o rừng để tìm máºt. Từ ngà y biết núi rừng, cáºu đã bắt đầu thÃch; nhưng đặc biệt khu rừng nà y, cáºu thấy nó đẹp lạ. Những tia nắng lượn khúc qua những cà nh lá trông như những con rắn và ng. Những tiếng cá»§a rừng, tiếng chim hót, tiếng xà o xạc cá»§a những ngá»n cây, tiếng cá»§a những con khỉ quyện và o nhau thà nh má»™t mạng lưới âm thanh êm dịu trong sáng, giống như ánh sáng giữa những cà nh cây. Những mùi hương cÅ©ng váºy, hoà và o nhau rồi lại phân tán : hương cá»§a hoa rừng, cá»§a những loại cây, lá, nước, rêu, thú váºt, trái cây và cá»§a đất, vừa cay nồng vừa dịu ngá»t, vừa hoang dã vừa thân thiết, vừa kÃch thÃch vừa thoa dịu, vừa buồn vừa vui.
Dasa quên mất việc tìm máºt. Trong khi lắng nghe tiếng hót cá»§a những con chim nhá» mà u sáng như ngá»c, cáºu chú ý đến má»™t đưá»ng mòn giữa những cây phong chót vót, trông như má»™t cụm rừng nhỠở trong khu rừng lá»›n. Äấy là má»™t lối Ä‘i rất nhá» hẹp, cáºu im lặng rón rén bước theo dấu đưá»ng mòn, và đến má»™t cây bà ng có nhiá»u nhánh lá»›n. Dưới gốc cây, có má»™t cái chòi nhá», má»™t túp lá»u Ä‘an bằng lá dương xỉ. Cạnh túp lá»u, má»™t ngưá»i đà n ông Ä‘ang ngồi bất động, lưng thẳng tuá»™t, hai bà n tay đặt trên đôi chân bắt chéo. Dưới mái tóc bạc trắng và vầng trán rá»™ng, đôi mắt bất động cá»§a ông táºp trung trên mặt đất. Äôi mắt ấy Ä‘ang mở, nhưng như nhìn và o bên trong. Dasa nháºn ra rằng đấy là má»™t ngưá»i thánh thiện, má»™t ngưá»i tu phái Yoga. Trước đấy cáºu đã thấy những ngưá»i như váºy, đó là những ngưá»i được ân sá»§ng cá»§a thần linh, đáng được tôn trá»ng, cúng dưá»ng. Nhưng ngưá»i cáºu Ä‘ang thấy đây, ngồi trước túp lá»u được lợp rất đẹp và ở nÆ¡i kÃn đáo nà y, hoà n toà n bất động như thế, đăm chiêu trong thiá»n định - ngưá»i nà y cà ng lôi cuốn cáºu bé hÆ¡n bất cứ ngưá»i nà o cáºu đã gặp. Ông ta dưá»ng như bay lượn trên mặt đất, trong khi Ä‘ang ngồi đấy, và dưá»ng như cái nhìn xa xăm cá»§a ông, thấy và biết má»i chuyện. Má»™t hà o quang cá»§a sá»± thánh thiện vây phá»§ ông, má»™t phép mầu cá»§a sá»± tôn nghiêm lan toả là m cho cáºu không dám phá tan bằng má»™t lá»i chà o hay má»™t tiếng kêu. Vẻ uy nghiêm cá»§a ngưá»i ông, ánh sáng ná»™i tâm rạng ngá»i trên gương mặt ông, mãnh lá»±c tâm linh toát từ nÆ¡i ông khiến Dasa có cảm tưởng đây là má»™t con ngưá»i mà , chỉ cần móng má»™t niệm nghÄ©, không cần phải ngước mắt lên, cÅ©ng có thể sinh và sát được cái gì ông muốn. Ngưá»i ẩn sÄ© ngồi bất động hÆ¡n cả cây cối mà những cà nh lá còn lay động trong hÆ¡i thở cá»§a gió. Ngưá»i nà y ngồi bất động như má»™t pho tượng đá, và từ khi thấy ngưá»i ấy, cáºu bé cÅ©ng đứng bất động, say mê, như bị bùa lá»±c lôi cuốn. Cáºu đứng nhìn chòng chá»c và o vị thầy. Cáºu thấy má»™t đốm sáng mặt trá»i trên vai ông ta, má»™t đốm sáng trên má»™t bà n tay buông thõng cá»§a ông, cáºu trông thấy những Ä‘iểm sáng di động ẩn rồi hiện, nhưng những thứ nà y không là m vị ấy cỠđộng, cÅ©ng như tiếng chim hót và tiếng cá»§a những con khỉ từ các khu rừng xung quanh. Má»™t con ong rừng đến Ä‘áºu trên má ông, đánh hÆ¡i là n da ông, bò má»™t Ä‘oạn ngắn trên má ông rồi vụt bay Ä‘i. Nhà ẩn sÄ© vẫn ngồi bất động trước tất cả sá»± sống động đủ mà u sắc cá»§a khu rừng. Tất cả cảnh tượng nà y, những gì mắt có thể thấy, tai có thể nghe, những cái đẹp và xấu, đáng yêu hay kinh khá»§ng, Ä‘á»u không mảy may liên hệ đến con ngưá»i thánh thiện nà y. Toà n thể thế giá»›i xung quanh ông đã trở thà nh bá» mặt vô nghÄ©a lý. Cáºu bé mục tá» có gốc gác vương giả tưởng chừng như vị ẩn sÄ© nà y đã lặn sâu xuống dưới lá»›p bá» mặt cá»§a cuá»™c Ä‘á»i và đi và o bản thể cá»§a má»i sá»±. Má»™t Ä‘iá»u lạ lùng, trong khi đứng đấy, cáºu bá»—ng nhá»› lại gốc gác vương giả cá»§a mình.
Sau đó, cáºu không biết mình đã đứng đấy bao lâu, hà ng giá», hay đã mấy ngà y qua. Khi ra khá»i cái bùa lá»±c đã là m cáºu đứng bất động nhìn ông già , cáºu rón rén bước lui giữa những hà ng cây phong, tìm lối ra khá»i cụm rừng, và cuối cùng trở lại đồng cá» vá»›i đà n bò. Cáºu Ä‘i mà không hoà n toà n ý thức mình Ä‘i. Tâm hồn cáºu còn bà ng hoà ng như trong má»™ng, và chỉ bừng tỉnh khi má»™t mục tá» gá»i tên cáºu. Anh chà ng tức giáºn vì cáºu đã vắng mặt quá lâu, nhưng khi trông thấy Dasa, cáºu chỉ mở lá»›n măt ngạc nhiên nhìn, dưá»ng như không hiểu được ai Ä‘ang nói gì vá»›i cáºu, thì ngưá»i kia kinh ngạc thốt lên :
- Sao thế, mà y? Mà y vừa trông thấy một vị thần tiên nà o, hay gặp ma quỷ chăng
Dasa nói :
- Tôi Ä‘ang ở trong rừng, dưá»ng như có má»™t sức mạnh nà o lôi cuốn tôi đến chá»— ấy. Tôi muốn tìm máºt. Nhưng tôi đã quên hết má»i sá»± vì thấy má»™t ẩn sÄ© ngồi thiá»n định. Khi thấy gương mặt sáng ngá»i cá»§a ông ta, tôi cÅ©ng đứng bất động nhìn ông má»™t lúc lâu. Tôi muốn trở lại đấy chiá»u nay và mang cho ông ta má»™t Ãt quà . Ông ấy là má»™t ngưá»i thánh thiện.
- Thì mà y hãy mang Ä‘i. Äem cho ông sữa và bÆ¡ ngá»t. Chúng ta nên cung kÃnh cúng dưá»ng các vị ấy những gì ta có thể cúng.
- Nhưng tôi phải nói với ông ta như thế nà o ?
- Không cần phải nói gì cả, Dasa. Chỉ cần cúi thấp và đặt đồ cúng trước mặt ông. Thế là xong.
Dasa là m y lá»i. Cáºu phải mất má»™t lúc để tìm ra chá»— cÅ©. Khoảng trống trước chòi tranh bấy giá» vắng vẻ, nhưng cáºu không dám Ä‘i và o trong chòi. Bởi thế cáºu đặt tặng phẩm trước cá»a chòi rồi bá» Ä‘i. Trong thá»i gian đà n bò và đoà n ngưá»i chăn còn lưu lại vùng lân cáºn, Dasa Ä‘em đồ cúng hà ng ngà y và o buổi chiá»u. Má»™t hôm cáºu đến và o buổi sáng, thấy vị ẩn sÄ© ngồi đắm mình trong thiá»n quán; và lần nà y cÅ©ng thế, cáºu bị thu hút bởi năng lá»±c toát ra từ nÆ¡i sá»± bình an cá»§a ngưá»i, đứng lại đấy má»™t lúc trong tâm trạng cá»±c kỳ hạnh phúc.
***
Rất lâu sau khi đà n bà và mục tỠđã dá»i đến những đồng cá» khác, Dasa vẫn nhá»› mãi kinh nghiệm cá»§a cáºu trong khu rừng nà y. Má»—i khi ngồi má»™t mình, cáºu thưá»ng mÆ¡ mà ng tưởng tượng mình cÅ©ng là má»™t ẩn sÄ© thá»±c hà nh thiến định. Nhưng vá»›i thá»i gian, ký ức và má»™ng mÆ¡ cá»§a cáºu cÅ©ng phai dần, vì cáºu bé bây giá» Ä‘ang độ lá»›n nhanh thà nh má»™t thanh niên lá»±c lưỡng, hăng hái lao mình và o những trò chÆ¡i mạnh bạo cá»§a đồng bá»n mục tá». Nhưng vẫn còn má»™t chút ánh sáng má» nhạt cá»§a ký ức le lói trong tâm hồn chà ng, khiến chà ng có má»™t ý nghÄ© mÆ¡ hồ rằng Ä‘á»i sống vương giả và vương vị mà chà ng đã mất ấy, má»™t ngà y kia có thể được thay bằng sá»± tôn quý và năng lá»±c cá»§a thiá»n định.
Má»™t ngà y, khi hỠđến vùng phụ cáºn kinh đô, thì có tin đồn thà nh phố Ä‘ang sá»a soạn má»™t cuá»™c lá»… lá»›n. Vua Ravana đã già yếu, nên định ngà y là m lá»… tấn phong cho hoà ng tá» Nala kế vị.
Dasa muốn Ä‘i xem cuá»™c lá»…. Chà ng mong má»i được thấy lại kinh đô má»™t lần, vì chà ng chỉ còn ký ức lá» má» vá» nó từ tấm bé. Chà ng muốn nghe âm nhạc, ngắm Ä‘oà n ngưá»i diá»…n hà nh và cuá»™c so tà i giữa những vương tôn công tá». Chà ng cÅ©ng muốn nhìn xem má»™t lần cho biết những con ngưá»i ở kinh thà nh, vì chà ng biết - mặc dù má»™t cách mÆ¡ hồ, như chuyện hoang đưá»ng thần thoại - rằng thế giá»›i cá»§a há» cÅ©ng là thế giá»›i cá»§a chà ng.
Äoà n mục tá» có nhiệm vụ phải cung cấp má»™t xe bÆ¡ cho triá»u Ä‘iènh dùng và o lá»… tế trong dịp ấy, và Dasa sung sướng được chá»n là m má»™t trong ba ngưá»i Ä‘em sữa và o kinh đô. HỠđến kinh thà nh và o chiá»u hôm trước buổi lá»…, trao sữa cho quan tế tá»±, Vasudeva, nhưng ông không nháºn ra chà ng. Ba thanh niên mục tá» nối gót đám đông Ä‘i xem cuá»™c lá»… vá»›i những đà n voi dẫn đầu cuá»™c diá»…n hà nh, xe hoa cá»§a tân vương Nala Ä‘i trong tiếng trống vang dá»™i. Tất cả cảnh tượng ấy đối vá»›i chà ng tháºt vui nhá»™n, lá»™ng lẫy, nhưng đồng thá»i cÅ©ng tháºt lố bịch, ná»±c cưá»i. Chà ng ngắm má»i sá»± trong niá»m vui thú, nhưng vẫn vá»›i tâm trạng cá»§a má»™t mục tỠở núi rừng, nghÄ©a là vốn sẵn khinh thị dân thà nh phố.
Chà ng không há» có ý nghÄ© đến chuyện chà ng là con trưởng đã bị cướp ngôi, rằng ngưá»i ngồi xe hoa kia đáng lẽ là chà ng; rằng Nala em khác mẹ vá»›i chà ng đã chiếm chá»— cá»§a chà ng . Không, nhưng chà ng đặc biệt không ưa gã Nala ngồi xe ấy, mà chà ng cho là tháºt ngu ngốc và hạ liệt trong cái bá»™ tịch quan trá»ng phô trương rá»—ng tuếch cá»§a y.
Khi trở vá» sau cuá»™c lá»…, Dasa đã thà nh má»™t ngưá»i đà n ông. Chà ng đã biết Ä‘eo Ä‘uổi con gái và đấu võ vá»›i những thanh niên khác để tranh ngưá»i đẹp. Bây giá» há» Ä‘ang tiến đến má»™t miá»n khác, má»™t vùng đồng cá». Ở đó, chà ng gặp má»™t thiếu nữ xinh đẹp, con gái cá»§a má»™t trại chá»§. Dasa say mê nà ng đến độ quên hết má»i sá»±, hy sinh cả Ä‘á»i sống tá»± do cá»§a chà ng để chiếm được cô gái. Khi Ä‘oà n mục tá» nhổ trại để Ä‘i đến những đồng cá» má»›i, Dasa gạt qua tất cả những lá»i khuyên nhá»§, cảnh cáo cá»§a đồng bạn, từ gÄ©a cuá»™c Ä‘á»i du mục,và bắt đầu định cư. Chà ng cưới được nà ng Pravati là m vợ, nhưng bù lại chà ng phải cà y cuốc cho ông nhạc, giúp ông xay lúa bổ cá»§i. Chà ng là m má»™t cái chòi đắp bằng tre và đất bùn, và giữ vợ chà ng trong ấy.
Cái mãnh lá»±c ấy tháºt ghê gá»›m, nó là m cho má»™t thanh niên bá» hết những thú vui, bạn bè, thói quen, thay đổi hẳn nếp sống cÅ© để sống giữa những ngưá»i lạ, vá»›i vai trò con rá»… nhà m chán. Nhưng sắc đẹp cá»§a Pravati tháºt quyến rÅ©, sá»± hứa hẹn tình yêu tháºt quá nhiá»u, khiến Dasa trở thà nh mù quáng, và hoà n toà n quy phục ngưá»i đà n bà nà y. Nhưng hạnh phúc cá»§a chà ng chỉ được má»™t năm, mà trong khoảng thá»i gian đó chà ng cÅ©ng không hoà n toà n sung sướng. Chà ng phải chịu đựng nhiá»u thứ khác : những yêu sách cá»§a ông nhạc, sá»± há»—n xược cá»§a mấy đứa em vợ và tÃnh khà thay đổi cá»§a vợ chà ng.
Hương lá»a Ä‘ang nồng chưa trá»n năm, thì má»™t hôm vùng lân cáºn xôn xao vá» tin tân vương sắp ngá»± đến vùng nà y để săn bắn. Những lá»u trại được dá»±ng lên khắp nÆ¡i, Ä‘oà n kỵ binh và tuỳ tùng rần rá»™ kéo đến dá»n đưá»ng cho vị vua trẻ. Dasa không chú ý gì đến cảnh ấy. Chà ng báºn cà y cuốc trong đồng ruá»™ng, chăm lo cối xay, chà ng tránh xa những ngưá»i Ä‘i săn và triá»u đình. Nhưng má»™t ngà y kia khi trở vá» túp lá»u tổ ấm, chà ng không thấy vợ đâu nữa. Chà ng đã triệt để cấm nà ng bước chân ra ngoà i trong thá»i gian triá»u đình Ä‘ang ở vùng lân cáºn; cho nên bấy giá» chà ng bá»—ng cảm thấy tim nhói Ä‘au, và linh cảm má»™t tai hoạ. Chà ng vá»™i và ng đến nhà ông nhạc, vợ chà ng cÅ©ng không có ở đấy, không ai nháºn đã thấy hay gặp nà ng. Niá»m Ä‘au trong tim chà ng thêm mãnh liệt. Chà ng sục tìm khắp những luống cải trong đồng, suốt ngà y nà y qua ngà y khác, chà ng chạy từ chòi mình đến nhà ông nhạc và trở vá», tìm dưới ruá»™ng, xuống giếng, săn tìm dấu chân, gá»i tên nà ng, vá»— vá», nguyá»n rá»§a.
Cuối cùng đứa em út cá»§a vợ chà ng nói tháºt cho chà ng biết. Pravati Ä‘ang ở trong trại cá»§a vua, và ngưá»i ta đã thấy nà ng ngồi trên lưng ngá»±a vá»›i vua.
Dasa lẻn đến chá»— Nala cắm trại, mang theo cái ná ngà y xưa chà ng đã dùng khi còn là m mục tá». Ngà y như đêm, má»—i khi trại cá»§a Nala gần như không ngưá»i canh giữ, thì chà ng bò lại gần, nhưng má»—i lần như váºy quân canh lại xuất hiện ngay, và chà ng phải bá» trốn. Ẩn trong cà nh cây, chà ng có thể thấy ông vua trẻ vá»›i gương mặt khả ố mà chà ng còn nhá»› rõ trong ngà y lá»… tấn phong ngà y trước. Chà ng ngắm y lên ngá»±a. Khi y trở vá» hà ng giá» sau đó, xuống ngá»±a, giở tung tấm vải che lá»u, Dasa có thể trông thấy dưới bóng má» bên trong trại, má»™t ngưá»i đà n bà đi ra đón vua. Chà ng suýt ngã từ trên cây xuống đất khi nháºn ra vợ chà ng. Bây giá» chà ng má»›i tin chắc chắn, và sức nặng đè nÆ¡i ngá»±c chà ng trở nên không còn chịu đựng được nữa. Hạnh phúc và tình yêu cá»§a chà ng mãnh liệt thế nà o, thì bây giá» cÆ¡n tức giáºn, ná»—i mất mát và sÄ© nhục cà ng lá»›n lao hÆ¡n thế ấy. Sá»± tình là như váºy, khi con ngưá»i đặt hết khả năng yêu thương cá»§a mình và o má»™t đối tượng duy nhất. Cùng vá»›i sá»± mất mát tình yêu, tất cả cùng sụp đổ đối vá»›i chà ng; chà ng đứng đấy giữa đống gạch vụn, hoà n toà n bị tước Ä‘oạt đến trắng tay.
Dasa Ä‘i lang thang má»™t ngà y má»™t đêm trong khu rừng lân cáºn, chà ng đã kiệt sức, nhưng sau má»—i lần nghỉ mệt ngắn ngá»§i, ná»—i Ä‘au khổ trong tim lại thúc chà ng tiến bước. Chà ng cứ phải Ä‘i mãi, tưởng chừng như chà ng cần phải Ä‘i đến táºn cùng thế giá»›i, cho đến táºn cùng cuá»™c Ä‘á»i, má»™t cuá»™c Ä‘á»i đã mất hết ý nghÄ©a và ánh sáng. Tuy váºy, chà ng không lang thang đến những vùng xa lạ. Chà ng chỉ lượn quanh khu vá»±c gian chòi cá»§a chà ng, nhà xay, đồng lúa và lá»u trại cá»§a ông vua. Chà ng thu gá»n mình nấp trong đám lá, lòng chua xót và nóng cháy như má»™t con thú đói rình mồi, cho đến khi cái giây phút hồi há»™p ấy đến – giây phút mà chà ng đã dà nh cho nó tất cả sức lá»±c cuối cùng cá»§a mình – nghÄ©a là cho đến khi vị vua bước ra ngoà i lá»u vải. Chà ng lặng lẽ tuá»™t xuống khá»i cà nh cây, giương ná bắn ngay và o trán kẻ thù má»™t miếng đá nhá»n. Nala ngã xuống bất tỉnh. Dưá»ng như không có ai ở quanh đấy.
CÆ¡n bão tố cá»§a Ä‘am mê thù háºn và khoái lạc trả thù gầm thét trong ngÅ© quan cá»§a chà ng bá»—ng dưng bị cháºn đứng lại má»™t cách hãi hùng và kỳ lạ : chà ng lặng ngưá»i Ä‘i má»™t lúc, má»™t sá»± im lặng sâu xa ngá»± trị trong hồn chà ng. Ngay khi sá»± huyên náo bắt đầu, má»™t đám đông tôi tá»› xúm quanh nạn nhân và tin dữ bắt đầu loan ra, thì chà ng đã biến mất trong những bụi tre ráºm rạp dẫn xuống thung lÅ©ng.
Trong cÆ¡n mê sảng cá»§a hà nh động, lúc nhảy xuống khá»i cây và nhắm Ä‘Ãch bắn ra miếng đá giết ngưá»i, chà ng có cảm tưởng Ä‘ang dáºp tắt luôn cả sá»± sống cá»§a mình, Ä‘ang ném Ä‘i sinh lá»±c cuối cùng, lao mình theo viên đá định mệnh xuống táºn vá»±c thẳm cá»§a lãng quên, Ä‘oạn diệt. Chà ng tưởng như nếu giết được kẻ thù, thì chà ng sẽ vui lòng chết sau hắn má»™t giây thôi cÅ©ng được. Nhưng bây giá», khi hà nh động đã được tiếp theo bởi cái khoảnh khắc im lặng lạ lùng mà chà ng không ngá» tá»›i ấy, thì bá»—ng dưng chà ng lại khao khát sống, má»™t ná»—i khao khát chà ng không nháºn ra, đã kéo chà ng trở lại từ vá»±c thẳm. Má»™t bản năng nguyên thuá»· xâm chiếm giác quan chà ng, tứ chi chà ng, lôi kéo chà ng chạy trốn và o rừng sâu, ra lệnh cho chà ng phải ẩn nấp.
Chà ng chỉ ý thức được những gì xảy đến sau khi đã tá»›i má»™t nÆ¡i ẩn nấp an toà n. Khi ngã quỵ kiệt sức, thở hà o hển, cÆ¡n cuồng nhiệt nhưá»ng chá»— cho sá»± bình thản, chảng lại cảm thấy thất vá»ng và tá»± khinh hà nh động chạy trốn cá»§a mình. Nhưng khi đã qua cÆ¡n mệt, chà ng lại quyết định phải sống, và má»™t lần nữa tim chà ng cảm thấy khoái trá má»™t cách man dại vá» hà nh động vừa qua.
Cuá»™c săn tìm kẻ sát nhân khởi sá»±. Những ngưá»i Ä‘i lùng bắt đầu rải rác khắp những khu rừng. Há» sục sạo suốt ngà y trong những bụi cây, nhưng chà ng thoát được nhỠẩn kÃn trong ao đầm, nÆ¡i không ai dám và o vì sợ gặp hổ báo. Chà ng ngá»§ má»™t lúc, nằm tỉnh táo nghe ngóng má»™t lúc, bò, rồi lại nghỉ. Cứ thế cho đến ngà y thứ ba thì chà ng đã qua khá»i những ngá»n đồi và tiến lên những đỉnh núi cao.
Cuá»™c Ä‘á»i không nhà từ đấy dẫn chà ng Ä‘i chá»— nà y chá»— ná», là m cho chà ng cứng rắn, chai lì, nhưng cÅ©ng khôn ngoan nhẫn nại hÆ¡n. Tuy thế, vỠđêm chà ng luôn luôn mÆ¡ thấy Pravati và hạnh phúc đã qua, hay Ãt nhất cái mà chà ng đã gá»i là hạnh phúc. Chà ng cÅ©ng mÆ¡ nhiá»u vá» cuá»™c săn tìm và ẩn trốn - những giấc mÆ¡ hãi hùng là m cho tim chà ng ngưng Ä‘áºp, như là mÆ¡ thấy mình Ä‘ang chạy trốn khá»i những khu rừng, trong khi bị Ä‘uổi sát sau lưng vá»›i trống còi inh á»i. Chà ng cố chạy thoát qua những ao đầm, băng qua những chiếc cầu gãy, mang theo váºt nặng được gói kÃn nhưng chà ng không biết đó là váºt gì. Chà ng chỉ biết má»™t Ä‘iá»u là nó rất quý báu, chà ng không được để nó rÆ¡i khá»i tay mình trong bất cứ trưá»ng hợp nà o. Äó là cái gì quý giá Ä‘ang lâm ngauy, má»™t tà i sản, có lẽ má»™t váºt đã được lấy trá»™m, gói trong má»™t mảnh vải sáng, có hình xanh đỠnhư chiếc áo cá»§a Pravati ngà y nà o. Chà ng khó nhá»c mang váºt ấy mà chạy trốn qua bao nhiêu hiểm nguy, cho đến cuối cùng, khi đã mệt lả, chà ng dừng lại, từ từ mở bá»c vải ra xem, thì thấy cái kho báu mà chà ng Ä‘ang cầm trong đôi tay run rẩy đó, chÃnh lại là cái đầu cá»§a chà ng.
***
Từ đấy, chà ng sống cuá»™c Ä‘á»i lén lút cá»§a má»™t kẻ du thá»§ lang thang. Bấy giá» không hẳn chà ng trốn ngưá»i ta, mà đúng hÆ¡n muốn tránh há». Má»™t ngà y kia, trong cuá»™c lữ hà nh, chà ng đến má»™t vùng đồi núi trông tháºt xinh đẹp và dưá»ng như đón má»i chà ng, chà ng cảm thấy cần phải biết rõ khu rừng ấy. Chà ng nháºn ra má»™t đồng cá» gá»i cho chà ng những ngà y trong sáng hồn nhiên, lúc chà ng chưa biết đến tình ái và ghen tuông, cừu háºn và trả thù. Äấy là đồng cá» mà ngà y xưa chà ng đã chăn bò vá»›i các bạn mục tá» trong khoảng Ä‘á»i an bình nhất cá»§a tuổi hoa niên. Má»™t cÆ¡n buồn nhẹ lan trong tim chà ng đáp lại tiếng má»i gá»i cá»§a rừng sâu vá»›i tiếng lá xạc xà o trong gió, tiếng hát cá»§a con suối nhá», tiếng chim lÃu lo và tiếng ong vù vù. Tất cả nghe như mùi hương má»i gá»i cá»§a mái ấm, nÆ¡i an nghỉ. Trong cuá»™c Ä‘á»i du mục, chưa bao giá» chà ng thấy đồng ná»™i có vẻ thân thiết vá»›i mình đến thế. Chà ng lang thang khắp nÆ¡i trong khung cảnh thanh bình đó. Lần đầu tiên trong nhiá»u tháng ngà y kinh khá»§ng, chà ng bước Ä‘i vá»›i tâm hồn rá»™ng mở, không nghÄ© ngợi gì, không ước mong gì, hoà n toà n đặt mình và o hiện tại an tÄ©nh. Chà ng cảm thấy có mãnh lá»±c gì thu hút chà ng và o trong khu rừng bên kia những đồng cá». Khi bước dưới những hà ng cây trong bóng chiá»u, cảm giác quen thuá»™c cà ng tăng, đưa chà ng Ä‘i dá»c theo những con đưá»ng nhá». Chân chà ng như tá»± động tìm lối bước tá»›i má»™t rặng dương ở giữa khu rừng rá»™ng, và gặp gian chòi nhá». Trên khoảnh đất trước mặt chòi, Ä‘ang ngồi bất động vị ẩn sÄ© mà ngà y xưa chà ng đã đứng nhìn, ngưá»i mà chà ng đã cúng sữa và bÆ¡ dạo ấy.
Dasa ngừng bước, như thể vừa tỉnh giấc. Má»i sá»± vẫn như trước, ở đây không có thá»i gian trôi qua, không có sá»± giết chóc và đau khổ. Ở đây cuá»™c Ä‘á»i và thá»i gian như thể đông lại thà nh khối pha lê, ngưng lại thà nh vÄ©nh cữu. Chà ng đứng nhìn ông già , cảm nghe trong tim niá»m thán phục, yêu kÃnh mà chà ng có khi má»›i thấy vị ẩn sÄ© lần đầu. Chà ng nhìn căn chòi và nghÄ© nó cần được sá»a chữa trước khi mùa mưa đến. Rồi chà ng đánh bạo tiến thêm và i bước, Ä‘i và o trong chòi, nhìn quanh. Rất Ãt đồ đạc, hầu như không có gì : má»™t thảm lá, má»™t cái bầu chứa má»™t Ãt nước, và má»™t cái túi rá»—ng Ä‘an bằng mây. Chà ng lấy cái túi Ä‘i và o rừng kiếm ăn, trở lại vá»›i má»™t túi trái cây và máºt cá»§a và i thứ cây rừng. Äoạn chà ng xách bầu Ä‘i lấy nước.
Chà ng đã là m xong tất cả những công việc có thể là m. Quả tháºt là Ãt oi, những gì má»™t con ngưá»i cần để sống. Dasa quỳ gối trên đất và đắm mình trong má»™ng tưởng. Chà ng hà i lòng vá»›i sá»± nghỉ ngÆ¡i yên lặng nà y, hà i lòng vá»›i chÃnh mình, vá»›i tiếng gá»i bên trong đã đưa chà ng đến đây, nÆ¡i mà khi còn là má»™t cáºu bé, chà ng đã cảm thấy có cái gì giống như thanh bình, hạnh phúc và quê hương.
Bởi thế chà ng ở lại vá»›i vị ẩn sÄ© già . Chà ng lợp lại chòi, kiếm thức ăn cho cả hai, và bắt đầu dá»±ng má»™t căn chòi riêng cho chà ng cách má»™t khoảng ngắn. Ông già dưá»ng như chịu cho chà ng ở, nhưng Dasa không hoà n toà n chắc chắn ông ta có để ý đến mình hay không. Má»—i khi ông đứng dáºy ra khá»i thiá»n định, thì chỉ để Ä‘i và o ngá»§ trong rừng. Dasa sống vá»›i ông như má»™t tên đầy tá»› trước mặt má»™t ngưá»i quý tá»™c, đúng hÆ¡n như má»™t con váºt ngưá»i ta nuôi để chÆ¡i, má»™t con váºt hữu dụng nhưng không được ngưá»i để ý. Vì chà ng đã sống Ä‘á»i đà o tẩu quá lâu, luôn luôn sợ hãi bị vây bắt, cho nên cuá»™c sống an nghỉ nà y, vá»›i những công việc không nhá»c sức, vá»›i sá»± hiện diện cá»§a má»™t ngưá»i dưá»ng như không để ý đến mình - cuá»™c sống ấy là m chà ng thoải mái má»™t thá»i gian. Những giấc ngá»§ cá»§a chà ng không còn bị ám ảnh bởi những ác má»™ng, có những lúc chà ng có thể quên má»i sá»± trong ná»a ngà y, rồi trá»n ngà y. Tương lai không là m chà ng báºn tâm, và nếu có bao giá» chà ng mong ước Ä‘iá»u gì, thì chÃnh là được ở lại nÆ¡i chà ng Ä‘ang ở, được vị ẩn sÄ© thâu nháºn và dạy chà ng những bà quyết cá»§a Ä‘á»i ẩn cư, trở thà nh má»™t ẩn sÄ© như ông, có được cái bình thản kiêu hãnh cá»§a má»™t ẩn sÄ©. Chà ng đã khởi sá»± bắt chước ngồi thiá»n, nhưng má»—i khi là m như váºy chà ng đâm ra mệt má»i ngay, cảm thấy chân tay cừng đỠvà sưng Ä‘au, muá»—i đốt, bị quấy rầy bởi má»i thứ, cảm thấy ngứa ngáy khó chịu trong ngưá»i, khiến chà ng phải cỠđộng, phải gãi, rồi cuối cùng phải đứng dáºy. Nhưng có nhiá»u lúc chà ng cảm thấy khác, má»™t cảm giác trống trải, nhẹ nhà ng, như bÆ¡i trong không khÃ, kiểu như thỉnh thoảng trong giấc mÆ¡ ta thưá»ng thấy mình bay bổng. Nhưng những giây phút như thế không lâu bá»n. Chà ng mong má»i được vị ẩn sÄ© chỉ dạy nghệ thuáºt thiá»n định, nhưng ông ta dưá»ng như không bao giỠđể ý đến chà ng, không bao giá» thốt lên tiếng nói.
Tuy nhiên, có má»™t ngà y ông ta nói lên má»™t lá»i. Bấy giá» gặp lúc Dasa trở lại những đêm má»™ng mị, khi thì rất êm Ä‘á»m, nhưng thưá»ng là những cÆ¡n ác má»™ng khốc liệt, hoặc vá» vợ chà ng, hoặc vá» những kinh khá»§ng trong cuá»™c Ä‘á»i trốn tránh. Ban ngà y chà ng cÅ©ng không khá hÆ¡n, không thể chịu đựng ngồi yên và thá»±c táºp thiá»n quán, không quên được đà n bà và tình yêu. Chà ng Ä‘i lang thang trong rừng phần lá»›n thì giá». Chà ng trách cứ thá»i tiết đã là m chà ng ra như váºy; đấy là những ngà y oi bức vá»›i những cÆ¡n gió nóng hắt và o mình.
Má»™t ngà y xấu trá»i như thế lại đến. Những con muá»—i kêu vo ve. Dasa vừa má»›i qua má»™t đêm vá»›i những chiêm bao kinh khá»§ng là m cho chà ng khi thức dáºy vẫn còn cảm giác sợ hãi đè nặng lên ngưá»i. Chà ng không còn nhá»› đã má»™ng những gì, nhưng khi thức giấc chà ng có cảm tưởng vừa rÆ¡i trở lại và o những giai Ä‘oạn khốn nạn, đáng hổ thẹn trong Ä‘á»i chà ng trước đấy. Suốt ngà y, chà ng Ä‘i lui Ä‘i tá»›i má»™t cách bồn chồn quanh gian chòi, hoặc ngồi xổm giữa đất, dáng rầu rÄ©. Chà ng là m qua loa những việc vặt vãnh, nhiá»u lần ngồi xuống táºp thiá»n định, nhưng má»—i lần như váºy chà ng lại bị tóm lấy bởi má»™t cÆ¡n bần thần nóng nảy. Chà ng cảm thấy chân tay co quắp lại, cảm thấy như kiến bò trên bà n chân, cảm thấy nóng ran nÆ¡i gáy và không thể chịu đựng ngồi yên chỉ trong và i phút. Thỉnh thoảng chà ng rụt rè hổ thẹn đưa mắt nhìn ông già đang ngồi bất động, mắt hướng và o bên trong, gương mặt tá» lá»™ má»™t sá»± bình an bất khả xâm phạm.
Ngà y hôm ấy, khi vị ẩn sÄ© đứng lên Ä‘i và o chòi, Dasa lại gần ông. Chà ng đã chỠđợi giây phút nà y từ lâu. Chà ng cháºn đưá»ng ông, và thu hết can đảm để nói :
- Bạch thầy, xin thầy tha thứ cho con vì đã quấy rối sá»± bình an cá»§a thầy. Con cÅ©ng Ä‘ang Ä‘i tìm sá»± an tâm, tÄ©nh lặng, con muốn sống như thầy, trở thà nh như thầy. Thầy thấy, con còn trẻ, nhưng con đã nếm trải má»i mùi đắng cay. Äịnh mệnh đã chÆ¡i con những vố tà n khốc. Con là má»™t thái tá», nhưng lại bị ném ra giữa rừng là m má»™t đứa chăn bò. Con trở thà nh mục tá», lá»›n mạnh và sung sức như má»™t con bò tÆ¡, vá»›i trái tim hồn nhiên vô tá»™i. Rồi mắt con mở ra trước đà n bà , và khi trông thấy ngưá»i đà n bà xinh đẹp nhất, con đã để hết Ä‘á»i mình mà phụng sá»± nà ng. Không có nà ng chắc con chết mất. Con từ bá» Ä‘oà n mục tá», cưới nà ng, trở thà nh má»™t đứa con rể là m lụng như trâu, chỉ vì nà ng. Nhưng bù lại, con được tình yêu cá»§a nà ng hay Ãt nhất con nghÄ© thế. Rồi đột ngá»™t, vua đến săn trong vùng con ở, hắn chÃnh là ngưá»i đã là m cho bị vứt ra giữa rừng lúc còn bé. Hắn đến chiếm Ä‘oạt luôn Pravati cá»§a con, và con đã Ä‘iếng ngưá»i khi thấy nà ng trong vòng tay hắn. Äấy là ná»—i Ä‘au đớn nhất mà con từng biết đến, nó là m con thay đổi hẳn, nó biến đổi cả cuá»™c Ä‘á»i con. Con giết tên ấy, và từ đó sống cuá»™c Ä‘á»i cá»§a má»™t kẻ sát nhân đà o tẩu. Má»i ngưá»i Ä‘á»u tầm nã để giết con, cuá»™c Ä‘á»i con không có phút giây nà o an ổn cho đến khi con đến được nÆ¡i nà y. Con là má»™t kẻ ngu si, bạch thầy, con đã giết ngưá»i, và có lẽ còn bị săn tìm, bị vây bắt. Con không còn chịu nổi cái cuá»™c Ä‘á»i kinh khá»§ng đó, con muốn chấm dứt.
Vị ẩn sÄ© im lặng lắng nghe chà ng thổ lá»™ vá»›i đôi mắt nhìn xuống. Bây giỠông mở mắt, táºp trung nhãn lá»±c và o gương mặt cá»§a Dasa, má»™t cái nhìn trong sáng, thản nhiên, cả quyết, gần như khó chịu. Trong khi thăm dò nét mặt cá»§a chà ng, miệng ông từ từ vẽ thà nh má»™t nụ cưá»i, rồi má»™t cái báºt cưá»i không thà nh tiếng. Ông lắc đầu, nói :
- Maya ! Maya !
Vô cùng ngạc nhiên và hổ thẹn, Dasa đứng im như phá»—ng đá. Vị ẩn sÄ© trước bữa ăn chiá»u, Ä‘i dạo lui tá»›i trên con đưá»ng nhá» dẫn và o cụm rừng. Vá»›i những bước chân Ä‘á»u Ä‘á»u lặng lẽ, ông trở vá», và o chòi. Nét mặt ông trở lại như cÅ©, hướng vá» má»™t cái gì đó khác hÆ¡n htế giá»›i hiện hữu nà y. Cái cưá»i đã đánh tan sá»± phẳng lặng bất động trên gương mặt đó, cái cưá»i ấy có nghÄ©a gì ? Nó là thiện cảm, là nhạo báng, an á»§i hay chê trách, thánh thiện hay quá»· quyệt ? Phải chăng đấy chỉ là cÆ¡n nhạo Ä‘á»i cá»§a má»™t ông già không còn có thể xá» sá»± đà ng hoà ng trước sá»± cuồng si cá»§a con ngưá»i ? Nó có nghÄ©a má»™t lá»i khuyên, má»™t lá»i má»i gá»i chà ng nên theo gương ông, và báºt cưá»i lên ? Dasa không thể lý giải nổi sá»± bà ẩn nà y. Cho đến khuya chà ng vẫn còn suy nghÄ© vỠý nghÄ©a cái cưá»i ấy, vá»›i cái cưá»i đó ông già dưá»ng như muốn toát yếu tất cả cuá»™c Ä‘á»i chà ng, hạnh phúc và đau khổ cá»§a chà ng. Chà ng gặm nhắm cái cưá»i ấy như thể nó là má»™t khúc rá»… dai cứng nhưng có vị ngá»t ẩn kÃn. Chà ng cÅ©ng nghiá»n ngẫm vá» hai tiếng “Maya†mà ông đã thốt lên. Chà ng ná»a biết, ná»a Ä‘oán ý nghÄ©a tổng quát cá»§a danh từ ấy, giá»ng Ä‘iệu ông già khi nói tiếng ấy cÅ©ng giúp chà ng hiểu hÆ¡n. Maya – đó là cuá»™c Ä‘á»i chà ng, tuổi trẻ cá»§a chà ng, hạnh phục ngá»t ngà o cá»§a chà ng cÅ©ng như ná»—i Ä‘au khổ cay đắng cá»§a chà ng . Nà ng Pravati xinh đẹp là Maya, tình yêu và những dục lạc mà nó mang lại cÅ©ng là Maya, tất cả cuá»™c Ä‘á»i là Maya. Äối vá»›i con mắt cá»§a bị ẩn sÄ© nà y thì cuá»™c Ä‘á»i cá»§a Dasa, cuá»™c Ä‘á»i cá»§a má»i ngưá»i, má»i thứ Ä‘á»u là Maya, là má»™t trò chÆ¡i trẻ con, má»™t tấn tuồng, má»™t trò ảo hoá trống rá»—ng, được bá»c má»™t lá»›p ngoà i hà o nhoáng, má»™t bong bóng xà phòng - má»™t cái gì mà ta có thể cưá»i khinh bỉ, nhưng tuyệt đối không nên xem là quan trá»ng.
Nhưng vị ẩn sÄ© có thể xua Ä‘uổi cuá»™c Ä‘á»i Dasa bằng cái cưá»i, và từ Maya, nhưng chà ng thì không. Mặc dù chà ng rât muốn trở thà nh má»™t ẩn sÄ© nhạo Ä‘á»i, nhìn cuá»™c Ä‘á»i mình chỉ là Maya, mà tất cả cuá»™c Ä‘á»i ấy vẫn sống dáºy trong chà ng, và o những ngà y đêm bất an nà y. Bây giá», chà ng nhá»› lại tât cả những gì chà ng đã gần như quên Ä‘i từ khi đến nÆ¡i nà y. Bây giá», chà ng thấy rất Ãt hy vá»ng há»c được nghệ thuáºt trầm tư, nói gì đến việc trở thà nh má»™t vị ẩn sÄ©. Thế thì chà ng còn vương vấn chá»— nà y là m gì ? Nó chỉ là má»™t nÆ¡i an dưỡng, bây giá» chà ng đã lại sức phần nà o. Và có lẽ ngoà i kia, cuá»™c săn tìm kẻ sát nhân cÅ©ng đã chấm dứt, chà ng có thể tiếp tục cuá»™c lữ hà nh mà không sợ hiểm nguy.
Chà ng quyết định ra Ä‘i và o hôm sau. Thế giá»›i nà y rá»™ng lá»›n, chà ng không thể ở mãi trong chá»— ẩn nấp nà y được. Quyết định ấy Ä‘em lại cho chà ng má»™t Ãt bình an.
Chà ng đã định ra Ä‘i lúc bình minh, nhưng khi thức dáºy, mặt trá»i đã lên cao, vị ẩn sÄ© đã ngồi thiá»n, và chà ng không muốn bá» Ä‘i mà không từ giã. HÆ¡n nữa, chà ng còn muốn yêu cầu má»™t Ä‘iá»u nÆ¡i ông ta. Bởi thế chà ng đợi, hết giá» nà y đến giá» khác, cho đến khi ông già xuất định, duá»—i thẳng tay chân, và khởi sá»± kinh hà nh qua lại. Khi ấy Dasa má»™t lần nữa cháºn đưá»ng ông ta, cúi chà o kÃnh cẩn, và cứ đứng lì ở đấy cho đến khi ông ta đưa mắt nhìn chà ng dò há»i. Chà ng nói :
- Bạch thầy, con sẽ Ä‘i đưá»ng cá»§a con. Con sẽ không quấy rối sá»± an tịnh cá»§a thầy. Nhưng xin thầy cho con há»i má»™t lần cuối. Khi con kể cho thầy nghe cuá»™c Ä‘á»i cá»§a con, thầy đã cưá»i và kêu lên “Mayaâ€. Lạy thầy, xin thầy dạy cho con thêm vá» Maya. |
_________________ Tôi tá»± hà o vì mình đã là 1 thà nh viên trong GÄPT
Last edited by bonjovi on Wed May 17, 2006 6:49 am; edited 1 time in total |
|
    |
 |
bonjovi
Admin là em

Joined: 16 May 2006
Posts: 18
|
Posted:
Wed May 17, 2006 6:48 am |
  |
Phần II
Vị ẩn sÄ© quay và o lá»u, đưa mắt ra hiệu cho Dasa theo ông. Nhặt cái bầu đựng nước lên, ông già trao cho chà ng, ra dấu chà ng hãy rá»a tya. Dasa vâng lá»i là m theo. Äoạn ông già hất phần nước còn lại trong bầu và o phÃa rừng, rồi đưa bầu không, bảo Dasa Ä‘i kiếm nước. Dasa vâng lệnh. Chà ng chạy xuống con đưá»ng nhá» dẫn đến suối, tim nhói Ä‘au vì sắp phải từ biệt nÆ¡i nà y. Trong ánh hoà ng hôn, chà ng cúi xuống con suối và thấy gương mặt mình phản chiếu lần cuối trên dòng nước. Chà ng từ từ nhúng bầu xuống nước, trong lòng có má»™t cảm giác bất định. Chà ng không thể hiểu tại sao chà ng lại hÆ¡i Ä‘au buồn khi chà ng tá»± ý muốn r Ä‘i, Ä‘au buồn vá» Ä‘iá»u ông già đã không má»i chà ng ở lại má»™t thá»i gian nữa, hoặc ở lại suốt Ä‘á»i.
Chà ng khom mình xuống dòng suối, uống má»™t ngụm nước rồi đứng lên cẩn tháºn cầm bầu nước cho khá»i đổ. Chà ng sắp sá»a trở lại con đưá»ng mòn, thì bá»—ng tai chà ng nghe má»™t tiếng động là m cho chà ng vừa thÃch thú vừa kinh hãi. Äó là tiếng nói mà chà ng đã bao lần nghe trong má»™ng, tiếng nói mà chà ng nhá»› lại nhiá»u giá» sau khi tỉnh giấc vá»›i ná»—i khao khát cay đắng. Giá»ng nói ấy vá»— vá», ngá»t ngà o xiết bao, quyến rÅ© xiết bao, nghe hồn nhiên và kiá»u diá»…m là m sao trong cảnh rừng chiá»u, đến ná»—i tim chà ng run lên vì sợ hãi và mê thÃch. Äó là tiếng cá»§a Pravati, vợ chà ng . “Dasaâ€, nà ng gá»i vói vẻ trìu mến vuốt ve.
Chà ng không tin và o tai mình, mà cứ nhìn quanh, tay vẫn cầm bầu nước và bá»—ng chốc nà ng xuất hiện giữa những thân cây, dáng mảnh mai như má»™t cây lau sáºy vá»›i đôi ống chân thon dà i – Pravati, ngưá»i yêu phản trắc mà chà ng không thể quên được. Chà ng để rÆ¡i bầu nước và chạy lại phÃa nà ng. Tươi cưá»i, hÆ¡i thẹn, nà ng đứng trước mặt chà ng vá»›i đôi mắt bồ câu Ä‘en láy. Khi lại gần, chà ng thấy nà ng mang đôi già y đỠvà chiếc áo đắt giá. Cánh tay nà ng có má»™t chiếc vòng và ng và những viên ngá»c quý lấp lánh trong tóc. Chà ng cháºm bước lại. Nà ng vẫn còn là m tì thiếp cá»§a vua chăng ? Không phải chà ng đã giết Nala rồi sao? Sao nà ng vẫn còn Ä‘i tung tăng vá»›i những quà tặng cá»§a y như thế? Là m sao nà ng dám đến trước chà ng vá»›i những thứ trang sức ấy, và lại dám gá»i tên chà ng ?
Nhưng nà ng yêu kiá»u hÆ¡n bao giá» cả, chà ng không có thì giá» há»i cho ra lẽ và vá»™i ôm siết nà ng, hôn nà ng, và trong khi là m như váºy chà ng cảm thấy má»i sá»± đã trở lại vá»›i chà ng, má»™t lần nữa tất cả lại là cá»§a chà ng, tất cả những ì chà ng đã sở hữu, hạnh phúc – tình yêu, nhục cảm, niá»m vui trong sá»± sống, và cả sá»± khoái lạc . Má»i ý nghÄ© cá»§a chà ng đã dá»i xa khu rừng và vị ẩn sÄ©; những cụm rừng, chòi lá, buổi thiá»n định đã tan biến, bị lãng quên. Chà ng không để ý gì nữa tá»›i cái bầu nước mà chà ng phải mang vá» cho vị ẩn sÄ©. Nó vẫn ở đấy, nÆ¡i chà ng là m rá»›t trong khi vá»™i vã chạy đến Pravati. Và nà ng cÅ©ng khởi sá»± kể cho chà ng rõ đầu Ä‘uôi tại sao nà ng lại đến, và tất cả những gì đã xảy ra bấy lâu nay.
Câu chuyện cá»§a nà ng tháºt lạ lùng và thÃch thú, như má»™t chuyện thần tiên. Dasa lao mình và o Ä‘á»i sống má»›i cÅ©ng như lao mình và o chuyện thần tiên. Bây giá» Pravati lại là cá»§a chà ng, tên khả ố Nala đã chết. Sá»± lùng bắt kẻ sát nhân đã chấm dứt từ lâu. HÆ¡n thế nữa, Dasa, vị thái tá» chăn bò, đã được công bố là ngưá»i kế vị hợp pháp. Tại kinh đô, má»™t mục tá» già và má»™t ngưá»i Bà -la-môn già đã khÆ¡i dáºy câu chuyện gần như bị lãng quên vá» sá»± lưu đà y cá»§a chà ng, chuyện ấy bây giá» trở thà nh câu chuyện chÃnh yếu ở cá»a miệng má»i ngưá»i. Chà ng, má»™t kẻ đã bị săn Ä‘uổi khắp nÆ¡i để trị tá»™i hà nh thÃch vua, bây giá» ngược lại được tìm kiếm ráo riết hÆ¡n nữa, để đưa vá» kế vị vua.
Tháºt là giống như má»™t giấc má»™ng, nhưng cái Ä‘iá»u là m chà ng thÃch thú và ngạc nhiên nhất là sá»± tình cá» tốt đẹp đã run rá»§i rằng, trong số tất cả những ngưá»i được phái Ä‘i tìm chà ng, Pravati lại là ngưá»i gặp chà ng đầu tiên. Ở bìa rừng, chà ng thấy những liá»u trại đã được dá»±ng lên, mùi khói và thịt nướng xông khắp nÆ¡i. Pravati được Ä‘oà n há»™ tống tung hô nhiệt liệt, và má»™t bữa tiệc lá»›n bắt đầu ngay khi nà ng giá»›i thiệu Dasa, chồng nà ng. Trong đám đông có má»™t ngưá»i xưa kia là bạn mục tá» vá»›i chà ng, chÃnh ngưá»i nà y đã dẫn Pravati và tuỳ tùng cá»§a nà ng đến đây, vì anh ta nghÄ© rằng có lẽ Dasa ưa lẩn khuất ở những nÆ¡i mà chà ng yêu mến lúc còn thÆ¡. Anh ta cưá»i lá»›n khi nháºn ra chà ng, và chạy đến toan ôm chà ng, nhưng sá»±c nhá»› bây giá» chà ng đã là vua, anh bèn lùi lại, kÃnh cẩn cúi chà o. Dasa đỡ anh ta lên, siết chặt anh, gá»i tên anh và há»i anh muốn thưởng công như thế nà o. Ngưá»i mục tá» chỉ muốn má»™t con bò cái tÆ¡. Dasa liá»n thưởng cho anh ta ba con từ nÆ¡i đà n bò tốt nhất.
Cà ng lúc cà ng nhiá»u ngưá»i được đưa lên yết kiến vị vua má»›i : những quan chức, những vị Bà -là -môn trong triá»u, những ngưá»i thợ săn cá»§a vua. Chà ng nháºn lá»i chà o mừng cá»§a há». Bữa tiệc được bà y ra, tiếng nhạc, trống, kèn, sáo vang lên. Tất cả cảnh tượng tưng bừng cá»§a cuá»™c lá»… đối vá»›i Dasa dưá»ng như là má»™t giấc má»™ng. Chà ng không thể nà o ngỠđược đấy là sá»± thá»±c. Trong hiện tại, cái có thá»±c duy nhất đối vá»›i chà ng có lẽ là Pravati, ngưá»i vợ trẻ mà má»™t lần nữa chà ng được ôm siết trong tay.
Äám rước vương giả di chuyển từ từ vá» kinh đô. Sứ giả được phái vá» trước để báo tin đã tìm được vua Ä‘ang trên đưá»ng vá». Kinh thà nh rá»™n tiếng trống nhạc khi Dasa và đoà n tuỳ tùng tiến đến. Má»™t Ä‘oà n diá»…n hà nh gồm những ngưá»i Bà -la-môn váºn toà n trắng ra đón chà ng, dẫn đầu bởi quan tế tá»± - ngưá»i kế vị Bà -la-môn Vasudeva mà ngà y xưa khoảng hai mươi năm trước đã gởi Dasa cho Ä‘oà n mục tá». Vị Bà -la-môn ấy vừa từ trần cách đây không lâu. Những vị Bà -la-môn tung hô tân vương, hát thánh ca, và dẫn chà ng và o cung Ä‘iện, ở đấy nhiá»u đám lá»a tế thần đã được đốt lên. Dasa được đưa đến chá»— ở má»›i cá»§a chà ng. Lại thêm những cuá»™c vui, chà o mừng, chúc tụng, diá»…n văn. Ngoà i cung thà nh, dân chúng cÅ©ng ăn mừng vui vẻ cho đến ná»a đêm.
Hằng ngà y, Dasa được hai vị Bà -la-môn dạy dá»— và chà ng tiếp nháºn nhanh chóng những kiến thức cần thiết cho má»™t ngưá»i trị nước. Chà ng dá»± những buổi tế lá»…, ban những chỉ dụ, và luyện táºp nghệ thuáºt chiến đấu. Má»™t ngưá»i Bà -la-môn tên là Gopala, dạy chà ng vá» chÃnh trị, ông ta giải thÃch vương hệ cá»§a chà ng và những đặc quyá»n trong vương hệ ấy, cho chà ng biết những ngưá»i con trai cá»§a chà ng trong tương lai sẽ có những quyá»n như thế nà o, và ai là kẻ thù cá»§a chà ng. Kẻ thù chÃnh yếu là mẹ cá»§a Nala, ngưá»i đà n bà ngà y xưa đã tước ngôi và âm mưu giết chà ng, ngưá»i mà bây giỠđương nhiên phải thù ghét kẻ đã giết con mình. Bà ấy đã trốn qua nước láng giá»ng, sống dưới sá»± che chở cá»§a vua Govinda. Dòng hỠông vua nà y vốn thù nghịch vá»›i dòng há» chà ng từ thuở khai thiên láºp địa. HỠđã gây chiến vá»›i tổ tiên chà ng, chiếm và i vùng đất Ä‘ai cá»§a lãnh thổ chà ng. Ngược lại láng giá»ng vá» phương nam, vua Gaipali thì rất thân vá»›i cha chà ng và luôn luôn thù nghịch vá»›i vua Nala. Bởi thế, nhiệm vụ quan trá»ng cá»§a Dasa bây giá» là thăm ông ta, tặng quà háºu hÄ© và má»i dá»± cuá»™c săn bắn đại quy mô sắp tá»›i.
Pravati thÃch ứng vá»›i thói vương giả rất nhanh. Nà ng có cung cách cá»§a má»™t bà hoà ng, và khi mặc áo đẹp Ä‘eo trang sức và o, nà ng trông tháºt lá»™ng lẫy, như thể nà ng cÅ©ng thuá»™c dòng dõi vua chúa như chồng nà ng. Há» sống vá»›i nhau trong nhiá»u năm hạnh phúc, được dân chúng mến yêu. Và khi cuối cùng, sau nhiá»u năm chỠđợi, Pravati sinh hạ má»™t trai, thì hạnh phúc cá»§a chà ng tháºt là toà n vẹn. Tất cả những gì mà chà ng sở hữu, đất Ä‘ai, vương quyá»n, lâu đà i, kho lẫm, gia súc, bây giá» dưới mắt chà ng có tầm quan trá»ng má»›i, cà ng thêm vẻ chói sáng, cà ng tăng giá trị. Tà i sản đã là m chà ng hà i lòng vì chà ng có thể phung phà nó cho Pravati mà sá»± kiá»u diá»…m cà ng tăng bá»™i vá»›i đồ trang sức ngá»c ngà . Bây giá» tà i sản ấy lại cà ng là m chà ng yêu thÃch hÆ¡n, cà ng quan trá»ng hÆ¡n, bởi vì nó tượng trưng cho di sản chà ng sẽ dà nh cho Ravana, con trai chà ng vá» sau, đó là hạnh phúc tương lai cá»§a con chà ng.
Thú vui chÃnh yếu cá»§a Pravati là lá»… lạc, những cuá»™c diá»…n hà nh, nghi vệ hà o nhoáng, sá»± lá»™ng lẫy xa hoa, những thứ sang trá»ng và má»™t đám đông ngưá»i hầu. Dasa thì thÃch vui vá»›i khu vưá»n cá»§a chà ng. Chà ng đã sai mua những thứ cây và hoa quý vá» trồng, nuôi đầy vưá»ng những thứ chim vẹt và chim có lông ngÅ© sắc. Má»™t trong những thú vui hà ng ngà y cá»§a chà ng là cho chim ăn và nói chuyện vá»›i chúng. Thêm và o đó, sá»± há»c há»i cÅ©ng lôi cuốn chà ng. Chà ng tá» ra là má»™t há»c trò hiếu hạnh đối vá»›i những vị Bà -la-môn, chà ng há»c Ä‘á»c, há»c viết, thuá»™c lòng nhiá»u bà i thÆ¡ và ngạn ngữ và giữ má»™t ngưá»i thư ký riêng có biệt tà i chép kinh sách trên lá bối. Vá»›i bà n tay khéo cá»§a ngưá»i thư ký nà y, chẳng bao lâu má»™t thư viện nhá» thà nh hình. Ở đây, thỉnh thoảng chà ng má»i những vị Bà -la-môn trong triá»u đến, những vị há»c giả và tư tưởng gia xuất sắc trong số những thầy tu, để tranh luáºn những vấn đỠthần há»c, vá» nguồn gốc tạo thiên láºp địa, vá» thánh Ä‘iển Vệ Äà , vá» năng lá»±c cá»§a tế tá»±, cá»§a khổ hạnh, vân vân. Những vị nà o nói hay nhất, đưa ra những luáºn Ä‘iệu hợp lý nhất sẽ được trao tặng những phần thưởng. Có ngưá»i được thưởng má»™t con bò cái dắt theo vá», sau khi thà nh công được má»™t cuá»™c tranh luáºn. Có má»™t vẻ gì vừa buồn cưá»i, vừa cảm động, khi thấy những vị há»c giả vÄ© đại ấy, má»›i và i phút trước vừa Ä‘á»c vanh vách những châm ngôn trong kinh Vệ Äà , hoặc vừa chứng tá» má»™t tri kiến sâu xa vá» bầu trá»i và biển cả, mà phút sau ra vá», phồng ngưá»i lên vá»›i vẻ kiêu căng rá»—ng tuếch vì phần thưá»ong, hay gây gá»— nhau vì quà tặng.
Nhìn chung, Dasa không khá»i thỉnh thoảng có tư tưởng xem má»i thứ thuá»™c Ä‘á»i sống con ngưá»i và bản chất con ngưá»i như là má»™t cái gì vừa lạ lùng vừa khả nghi, vừa cảm động vừa lố bịch, cÅ©ng như những ngưá»i Bà -la-môn minh triết và khoa trương kia, đồng thá»i vừa thông minh vừa ngu tối, đáng há»c há»i mà cÅ©ng đáng khinh. Má»—i khi ngắm nhìn những hoa sen trong ao vưá»n, nhìn những bá»™ lông sặc sỡ cá»§a những con chim, nhìn những chạm trổ sắc sảo cá»§a cung Ä‘iện, chà ng thấy những váºt ấy tháºt thầnt iên, rá»±c sáng vá»›i ngá»n lá»a cuá»™c Ä‘á»i bất diệt. Nhưng khi khác, hay có lúc đồng thá»i, chà ng thấy chúng có vẻ gì không thá»±c, không đáng tin cáºy, Ä‘ang hướng đến huá»· diệt, tan biến, trở vá» hư vô, và o cà n khôn há»—n độn. Hệt như chà ng đã là má»™t hoà ng tá», rồi trở thà nh mục tá», tụt xuống báºc thấp nhất : má»™t tên sát nhân, má»™t kẻ ngoà i vòng pháp luáºt; rồi cuối cùng thà nh thái tá» trở lại, như thể được dẫn dắt bởi má»™t năng lá»±c vô hình, vá»›i những ngà y mai luôn luôn bất định… Cứ thế cái trò huyá»…n hoá cá»§a cuá»™c Ä‘á»i, đâu đâu cÅ©ng chứa đựng cùng má»™t lúc sá»± cao sang và hèn hạ, vÄ©nh cữu và cái chết, vinh quang và vô nghÄ©a. Ngay cả Pravati xinh đẹp yêu kiá»u là thế, mà đôi lúc chà ng thấy không còn gì là duyên dáng, nà ng mang quá nhiá»u vòng xuyến, có quá nhiá»u vẻ đắc thắng kiêu hãnh trong đôi mắt nà ng, là m bá»™ tịch quá nhiá»u, kiểu cách quá lố để Ä‘i đứng cho ra vương giả.
Còn cần thiết vá»›i chà ng hÆ¡n cả khu vưá»n và sách vở là con trai chà ng, sá»± hoà n mãn cá»§a tình yêu và cuá»™c Ä‘á»i chà ng, đối tượng cá»§a hạnh phúc và tình âu yếm. Cáºu bé mảnh mai có đôi mắt bồ câu giống mẹ và ưa trầm tư mÆ¡ má»™ng như cha. Má»—i khi Dasa nhìn cáºu bé đứng rất lâu trước má»™t gốc cây trong vưá»n, hay ngồi trên thảm đăm chiêu nhìn má»™t tảng đá, chà ng thấy cáºu rất giống chà ng.
Lần đâu tiên Dasa nháºn ra tình yêu nồng nà n cá»§a chà ng đối vá»›i cáºu bé khi chà ng phải từ giã cáºu trong má»™t thá»i gian bất định. Äó là lúc và o má»™t ngà y kia, má»™t sứ giả từ vùng biên giá»›i trở vá» báo tin quân cá»§a Govinda đã xâm nháºp bá» cõi, đánh phá cướp bóc, dẫn bò Ä‘i và băt luôn má»™t số thần dân cá»§a chà ng. Dasa tức tốc chuẩn bị cuá»™c chinh phạt. Lúc sắp lên ngá»±a, chà ng ôm con và o lòng, hôn trán nó. Tình yêu con bừng cháy trong tim như lá»a đốt. Mãnh lá»±c cá»§a cÆ¡n Ä‘au là m chà ng ngạc nhiên và suốt Ä‘oạn đưá»ng hà nh quân dà i, những suy tư chÃn mùi thà nh hiểu biết. Chà ng suy nghÄ© vá» lý do tại sao chà ng ngồi trên yên ngá»±a, phi nước đại má»™t cách khẩn trương tiến đến vùng biên giá»›i. Năng lá»±c nà o,chà ng tá»± há»i, khiến chà ng nổ lá»±c hăng hái như thế ? NghÄ© cho cùng, chà ng nháºn thấy rằng gia súc hay ngưá»i có bị bắt Ä‘i bá»›t má»™t Ãt cÅ©ng không phải là điá»u quan trá»ng đối vá»›i chà ng. Sá»± việc kẻ thù coi nhẹ uy quyá»n chà ng cÅ©ng không đủ để khÆ¡i dáºy giáºn dữ nÆ¡i chà ng, thúc đẩy chà ng hà nh động. Äối vá»›i chà ng, thái độ tá»± nhiên hÆ¡n có lẽ là cho bá» qua mẫu tin ấy vá»›i má»™t nụ cưá»i trắc ẩn. Nhưng là m như váºy, chà ng biết sẽ phạm má»™t Ä‘iá»u bất công lá»›n đối vá»›i viên sứ giả, ngưá»i đã chạy hụt hÆ¡i vỠđể báo tin cho chà ng đến ná»—i gần như kiệt sức và ngã quỵ. Và là m như váºy cÅ©ng bất công đối vá»›i những thần dân Ä‘ang bị giặc bắt là m tù binh, là m nô lệ. Rồi những thần dân khác dù chưa bị hại, cÅ©ng sẽ lấy là m bất mãn trước thái độ thụ động cá»§a chà ng, đã không tÃch cá»±c bảo vệ xứ sở. Äối vá»›i há» lẽ đương nhiên là nếu há» bị xâm phạm thì vua phải che chở và trả thù cho há». Chà ng hiểu rằng mình có bổn pháºn phải chiến đấu để trả thù. Nhưng có thá»±c là bổn pháºn chăng ? Có biêt bao nhiêu bổn pháºn chúng ta thưá»ng bê trá»…, lÆ¡ là vá»›i chúng mà không má»™t chút áy náy trong lòng ? Lý do nà o là m cho cái pháºn sá»± trả thù lại không phải là má»™t pháºn sá»± đương nhiên không thể xao lãng, lý do nà o khiến chà ng không phải chỉ là m pháºn sá»± ấy má»™t cách miá»…n cưỡng cho xong, mà trái lại, là m má»™t cách miá»…n cưỡng cho xong, mà trái lại, là m má»™t cách hăng hái, say mê ? Vừa khi câu há»i khởi lên, trái tim chà ng đã trả lá»i ngay tức khắc, và má»™t lần nữa nó lại run lên vì ná»—i Ä‘au mà chà ng cảm thấy lúc chia tay vá»›i con chà ng. Nếu chà ng, má»™t vị vua, không có phản ứng nà o, khi bá» cõi bị xâm lăng, thì sá»± cướp bóc bạo hà nh sẽ lan dần đến kinh đô và đánh ngay và o nÆ¡i hiểm yếu nhất là con chà ng. Chúng sẽ bắt con chà ng, ngưá»i kế vị, Ä‘em Ä‘i xa giêt Ä‘i hay hà nh hạ nó, và đấy là ná»—i Ä‘au đớn cùng cá»±c nhất đối vá»›i chà ng, còn hÆ¡n gấp bá»™i cái chết cá»§a Pravati. Váºy, đó là lý do là m chà ng hăm hở phi nước đại, là m chà ng chứng tá» là má»™t báºc minh quân : không phải vì quan tâm đến chuyện mất trâu, bò, đất Ä‘ai, không phải vì thương yêu gì thần dân, cÅ©ng không phải vì muốn xứng đáng truyá»n thống kiêu hùng cá»§a ông cha chà ng, mà chỉ vì tình yêu nồng nà n, Ä‘au khổ, phi lý đối vá»›i đứa con trai, và vì ná»—i sợ hãi cÅ©ng rất nồng nà n phi lý, sợ sẽ phải Ä‘au đớn vô cùng nếu mất con. Trong khi cưỡi ngá»±a, chà ng đã hiểu ra như thế. Tuy nhiên, chà ng đã không trừng phạt được những quân lÃnh cá»§a Govinda đến cướp bóc trên đất nước cá»§a chà ng, vì chúng đã chạy thoát mang theo những chiến lợi phẩm. Bây giá» muốn tá» sá»± cương quyết cá»§a mình, chà ng phải xâm lăng lại đất Ä‘ai kẻ thù, tà n phá má»™t khu là ng ở biên giá»›i ấy, mang vá» má»™t Ãt trâu bò và nô lệ.
Chà ng Ä‘i Ä‘i nhiá»u ngà y. Trên đưá»ng thắng tráºn trở vá», chà ng lại rÆ¡i và o trạng thái trầm tư và đến hoà ng cung vá»›i bao lặng lẽ buồn sâu. Bởi vì chà ng đã nháºn thấy mình hoà n toà n bị trói buá»™c, bị vướng bẫy không hy vá»ng thoát ra; toà n thể con ngưá»i chà ng và những hà nh động cá»§a chà ng Ä‘á»u bị siết chặt bởi má»™t mạng lưới quá»· quái yêu ma. Trong khi khuynh hướng trầm mặc yếu thÃch Ä‘á»i sống tá»± nhiên nÆ¡i chà ng cà ng ngà y cà ng tăng trưởng, thì từ má»™t nguồn suối khác, đồng thá»i cÅ©ng tăng trưởng tình yêu đối vá»›i Ravana, ná»—i lo ngại cho mạng sống và tương lai. Tình yêu ấy thúc giục chà ng hăng say hà nh động đến ná»—i phải vướng và o mâu thuẫn xung đột cà ng ngà y cà ng trầm trá»ng. Từ tình yêu ấy, tăng thêm sá»± xung đột trong lòng chà ng; từ tình yêu ấy, tăng trưởng chiến tranh. Trong nổ lá»±c Ä‘em lại công bằng, chưa gì chà ng đã xâm phạm má»™t đà n bò, khá»§ng bố má»™t khu là ng, bắt bá»› những ngưá»i dân vô tá»™i. DÄ© nhiên, từ hà nh động đó sẽ nảy sinh má»™t tráºn trả đũa, má»™t cuá»™c bạo động má»›i, và cứ thế tiếp tục mãi cho đến khi cả cuá»™c Ä‘á»i chà ng, toà n thể đất nước cá»§a chà ng lao và o cuá»™c chiến tranh và bạo động. ChÃnh viá»…n tượng ấy là m cho chà ng trở nên trầm mặc, ưu tư trên đưá»ng thắng tráºn trở vá».
Chà ng đã Ä‘oán đúng. Nước láng giá»ng thù nghịch không để chà ng yên. Những cuá»™c xâm phạm, cướp bóc gia tăng. Dasa lại phải lên đưá»ng hà nh quân để trả thù và tá»± vệ; khi kẻ thù rút lui, quân cá»§a chà ng lại trả đũa bằng cách đánh phá dân là ng cá»§a nước nghịch ở vùng biên giá»›i. Cà ng ngà y hình ảnh kỵ binh cà ng trở nên quen thuá»™c vá»›i dân trong thà nh. Ở nhiá»u là ng biên giá»›i bấy giá» luôn luôn có những đạo binh canh phòng cẩn máºt. Những há»™i nghị quân sá»± chuẩn bị chiến tranh là m cho tâm trà há» xáo trá»™n. Chà ng mất hết những ngà y an ổn. Chà ng không hiểu nổi cuá»™c chiến dai dẳng nà y sẽ có Ãch lợi gì, chà ng Ä‘au buồn cho số pháºn những nạn nhân, cho thi thể những ngưá»i chết. Chà ng buồn, vì phải xa dần khu vưá»n và sách vở. Chà ng tiếc sá»± an tịnh tâm hồn và những ngà y yên ổn trong Ä‘á»i chà ng đã không còn nữa. Chà ng thưá»ng nói những Ä‘iá»u ấy vá»›i Gopala ngưá»i Bà -la-môn và đôi khi vá»›i vợ chà ng.
Có nên nhá» má»™t vị vua nước láng giá»ng là m trung gian hoà giải không ? Vá» phần chà ng, chà ng sẽ sẵn sà ng nhượng má»™t Ãt đồng cá» và là ng mạc để Ä‘em lại hoà bình. Chà ng thất vá»ng và hÆ¡i giáºn khi cả hai ngưá»i, Gopala và vợ chà ng, Ä‘á»u nhất quyết không đồng ý phương án như thế.
Sá»± bất đồng quan Ä‘iểm giữa chà ng vá»›i Pravati đưa đến má»™t tráºn gây gá»— kịch liệt, và chấm dứt bằng sá»± không nhìn mặt nhau. Chà ng đã cố thuyết phục nà ng vá»›i lá»i hÆ¡n lẽ thiệt, song nà ng là m như thể má»—i lá»i chà ng nói ra không phải là chống chiến tranh mà chỉ cốt chống nà ng. Nà ng nói dông dà i cho chà ng hiểu rằng quân thù sẽ lợi dụng tÃnh hiếu hoà cá»§a chà ng để bắt chà ng ký hết thoả ước nà y đến thoả ước khác, má»—i lần lại phải nhượng đất và dân, mà cuối cùng chúng cÅ©ng không thoả mãn, sẽ trở lại gây chiến và cướp tất cả những gì còn lại. Nà ng không quan tâm đến trâu bò hay là ng mạc, mà đến số pháºn cá»§a toà n dân, sá»± tồn vong cá»§a tất cả má»i ngưá»i . Nếu Dasa không biết bổn pháºn cá»§a mình đối vá»›i vương quốc, vá»›i con vá»›i vợ, thì nà ng phải dạy cho chà ng. Mắt nà ng long lên, tiếng nà ng the thé, đã lâu chà ng má»›i lại thấy nà ng đẹp là m sao, dữ dằn là m sao. Nhưng chà ng chỉ cảm thấy buồn sầu.
Những cuá»™c xâm lăng cá»§a quân thù ở vùng biên giá»›i vẫn tái diá»…n, chỉ tạm ngưng trong mùa mưa. Bấy giá» trong triá»u chia hai phe rõ rệt : phe muốn hoà rất Ãt, ngoà i Dasa chỉ vá»n vẹn và i vị Bà -la-môn già , những ngưá»i trà thức ưa thiá»n định. Phe hiếu chiến cá»§a Pravati và Gopala chiếm Ä‘a số những tu sÄ© Bà -la-môn và toà n thể võ quan. Cả nước hăng say chuẩn bị chiến tranh, có tin cho hay rằng nước láng giá»ng Govinda cÅ©ng Ä‘ang luyện táºp binh mã. Trưởng Ä‘oà n thợ săn dạy cho thái tá» Ravana cách bắn cung, mẹ cáºu đưa cáºu Ä‘i xem má»i cuá»™c duyệt binh ứng chiến.
Trong thá»i gian đó, Dasa thỉnh thoảng nhá»› tá»›i khu rừng nÆ¡i chà ng đã ẩn náu vá»›i vị ẩn sÄ© già đầu tóc bạc trắng ngồi đăm chiêu thiá»n định. Äôi khi chà ng cảm thấy muốn đến viếng ngưá»i, há»i ý kiến cá»§a ngưá»i. Nhưng chà ng không biết vị ấy còn sống không, cÅ©ng không biết ông có chịu nghe và khuyên bảo chà ng không. Nhưng dù ông ta còn sống và có khuyên bảo chà ng, thì má»i sá»± cÅ©ng sẽ Ä‘i con đưá»ng cá»§a nó mà không gì thay đổi được. Thiá»n định và trà tuệ tháºt tốt, đó là những chuyện cao quý, nhưng chúng chỉ là má»™t phương tiện bên lá» cuá»™c Ä‘á»i. Khi bạn Ä‘ang bÆ¡i trong dòng Ä‘á»i và váºt lá»™n vá»›i sóng gió, thì những hà nh động và khổ Ä‘au cá»§a bạn không liên quan gì đến trà tuệ cả, chúng cứ tá»± đến, như thể định mệnh bảo ta phải hà nh động và đau khổ. Ngay cả những Thượng đế cÅ©ng không sống mãi trong an bình vÄ©nh cữu và trà tuệ vÄ©nh cữu. Há» cÅ©ng phải trải qua những hiểm nguy và sợ hãi, chiến đấu, đánh nhau, chà ng đã biết Ä‘iá»u ấy từ nhiá»u chuyện kể vá» những vị thánh.
Bởi thế Dasa nhượng bá»™, chà ng không cãi vá»›i Pravati nữa. Chà ng duyệt binh, chỠđợi chiến tranh đến, thấy trước nó trong những giấc má»™ng mị, và khi thân thể gầy mòn, mặt sạm Ä‘en, chà ng thấy hạnh phúc cÅ©ng phai tà n và niá»m vui cÅ©ng tan mất. Chỉ còn lại tình yêu đối vá»›i con trai chà ng, tình yêu ấy tăng theo vá»›i ná»—i lo ngại cá»§a chà ng, vá»›i cảnh luyện táºp và võ trang cá»§a quân lÃnh.
Sá»± thách thức cá»§a Govinda ngà y cà ng trắng trợn và thưá»ng xuyên hÆ¡n. Há»™i đồng chiến tranh cá»§a chà ng chỉ còn bất đồng vá» Ä‘iểm nên đáp lại cuá»™c khuấy phá sắp tá»›i cá»§a kẻ thù bằng má»™t cuá»™c chinh phạt, hay nên chá» khi chúng vi phạm trầm trá»ng khÆ¡n má»›i ra tay, để cho má»i ngưá»i ở giữa có thể thấy bên nà o lá»—i trước.
Nhưng kẻ thù cá»§a chà ng đã ra tay trước bằng má»™t cuá»™c tấn công đại quy mô khiến cho Dasa và tất cả quân thiện chiến phải tức tốc hà nh quân đến biên giá»›i. Trong khi đó quân lá»±c chÃnh quy cá»§a Govinda đã xâm nháºp xứ sở, bao váºy kinh đô. Khi nghe tin, Dasa vá»™i quà y ngá»±a lại. Chà ng biết vợ con chà ng Ä‘ang bị vây khốn, những tráºn chiến đẫm máu Ä‘ang diá»…n ra tại các ngã đưá»ng trong thà nh. Chà ng vá»™i vã thúc ngá»±a vá» kinh, đánh má»™t tráºn xáp lá cà vá»›i quân địch cho đến khi trá»i tối, rồi chà ng ngã quỵ kiệt sức vì máu chảy từ nhiá»u vết thương trên cÆ¡ thể.
Khi tỉnh dáºy, chà ng thấy mình bị bắt là m tù binh.Cuá»™c chiến đấu đã thất bại. Thà nh phố và cung Ä‘iện đã rÆ¡i và o tay kẻ thù. Chà ng bị trói và dẫn đến trước mặt Govinda, hắn chà o chà ng má»™t cách khinh bỉ và cho đưa chà ng đến má»™t phòng khác trong cung, đó là thư viện cá»§a chà ng. Ở đây, Ä‘ang ngồi thẳng Ä‘uá»™t vá»›i gương mặt lạnh như đá, là Pravati vợ chà ng. Quân lÃnh võ trang canh gác sau lưng nà ng. Nằm vắt trên gối nà ng là con trai cá»§a há», như má»™t cà nh hoa gãy; con chà ng vá»›i thân thể mảnh mai nằm bất động, mặt xám ngắt, y phục đẫm máu. Ngưá»i đà n bà không quay lại khi chà ng được dẫn và o. Nà ng không thấy chà ng, đôi mắt đã hết thần sắc nhìn chòng chá»c và o thi thể nhá» bé cá»§a Ravana. Nhưng Dasa thấy nà ng dưá»ng như khác lạ, biến đổi hẳn. Má»™t lát sau chà ng má»›i nháºn ra rằng tóc nà ng, má»›i mấy hôm trước còn Ä‘en láy, mà hôm nay đã lốm đốm hoa râm. Nà ng có vẻ như đã ngồi đấy từ lâu, câm lặng vá»›i thi thể đứa bé trên gối.
“Ravana!â€. Chà ng kêu lên. “Ravana, con Æ¡i!â€. Chà ng quỳ gối xuống. Mặt chà ng áp xuống đầu đứa bé đã chết. Chà ng quỳ xuống trong tư thế cầu nguyện trước ngưá»i đà n bà câm lặng và đứa con đã chết, chà ng khóc cho cả hai. Chà ng ngá»i thấy mùi máu me và tá» khà hoà lẫn vá»›i mùi nước hoa trên tóc con chà ng. Trong ná»—i lặng câm, Pravati nhìn chòng chá»c và o hai cha con.
Có ai lắc vai chà ng. Ấy là má»™t viên quan cá»§a Govinda đến bảo chà ng đứng lên. Những ngưá»i lÃnh dẫn chà ng ra ngoà i. Chà ng đã không nói má»™t lá»i vá»›i Pravati, nà ng cÅ©ng không nói gì vá»›i chà ng. Hai tay bị trói, chà ng được đặt lên xe đưa đến má»™t khu trại trong lãnh thổ cá»§a Govinda. Ở đấy ngưá»i ta ná»›i lá»ng dây trói cho chà ng. Má»™t ngưá»i lÃnh Ä‘em lại má»™t gà u nước đặt trên ná»n đá. Cá»a đã đóng và khoá lại. Chà ng bị nhốt lại má»™t mình. Má»™t vết thương trên vai chà ng Ä‘au nhức như lá»a đốt. Chà ng sá» soạng tìm gà u nước, thấm ướt tay và mặt. Chà ng muốn uống nhưng lại thôi, vì chà ng nghÄ© như thế nà y sẽ chết nhanh hÆ¡n. Còn bao lâu nữa, hỡi trá»i, còn bao lâu nữa. Chà ng ao ước được chết như cổ há»ng khát cháy cá»§a chà ng mong uống nước. Chỉ có chết má»›i là m lắng xuống ná»—i Ä‘au khổ hà nh hạ tâm can chà ng. Chỉ có chết má»›i xoá nhoà được hình ảnh ngưá»i mẹ vá»›i xác đứa con trên gối. Trong cÆ¡n Ä‘au khổ, may thay, vì quá mệt má»i, chà ng ngã quỵ và thiếp ngá»§. Khi tỉnh lại sau cÆ¡n ngá»§ gáºt ngắn ngá»§i, chà ng cố dụi mắt mà không được. Cả hai tay chà ng Ä‘ang báºn nắm chặt má»™t váºt gì. Chà ng cố sức mở mắt ra, thì thấy mình không còn ở giữa bốn bức tưá»ng nhà tù nữa. Ãnh sáng Ä‘áºp và o chà ng như má»™t vố đánh tháºt mạnh, mặc dù lặng lẽ. Má»™t cÆ¡n rùng mình vì kinh hãi chạy khắp ngưá»i chà ng từ sau gáy xuống dá»c xương sống. Chà ng chá»›p mắt má»™t lần nữa, và mở lá»›n đôi mi.
Chà ng Ä‘ang đứng giữa má»™t khu rừng, hai tay cầm má»™t bầu đầy nước. Dưới chân chà ng, lòng suối phản chiếu những mà u nâu lục. Xa hÆ¡n rặng phong kia, chà ng nhá»› lại, là gian chòi cá»§a vị ẩn sÄ© Ä‘ang chá» Ä‘em nước vá», ngưá»i đã cưá»i má»™t cách lạ lùng, ngưá»i mà chà ng đã yêu cầu dạy cho chà ng thêm vá» Maya.
Chà ng đã không thua tráºn, cÅ©ng không có đứa con nà o hết. Chà ng cÅ©ng không từng là m vua hay là m cha ai cả. Äúng hÆ¡n, vị ẩn sÄ© đã đáp lại lá»i yêu cầu cá»§a chà ng, đã dạy cho chà ng vá» Maya. Lâu đà i, vưá»n tược, thư viện và quân lÃnh, những lo âu cá»§a vương nghiệp và cá»§a ngưá»i là m cha, chiến tranh và ghen tuông, tình yêu và nghi kỵ, tất cả thứ đó không là gì cả. Không , không phải hoà n toà n không , mà là huyá»…n. Dasa đứng đấy, rã rá»i, những giá»t nước mắt lăn xuống má. Tay chà ng run rẩy, là m nghiêng bầu, nước trà n ra chảy xuống đôi chân. Chà ng cảm thấy nhu ai vừa chặt bá»›t tay chân mình, lấy bá»›t má»™t cái gì từ nÆ¡i đầu mình. Bá»—ng chốc, những năm dà i chà ng đã sống, những kho báu chà ng nâng niu, lạc thú chà ng đã hưởng, ná»—i Ä‘au chà ng đã chịu, những kinh hoà ng chà ng đã trải, ná»—i tuyệt vá»ng chà ng đã nếm cho đến mé bá» cái chết - tất cả những thứ ấy đã tuá»™t khá»i chà ng, trở thà nh số không tan biến. Nhưng không phải hoà n toà n là không. Vì ký ức vẫn còn đó. Những hình ảnh vẫn còn trong trà chà ng. Chà ng vẫn còn thấy được Pravati Ä‘ang ngồi, cao và cứng đơ, tóc trở mà u hoa râm má»™t cách đột ngá»™t, đứa con trai trên chân nà ng, như thể chÃnh nà ng vừa giết nó. Äứa trẻ nằm như miếng mồi cá»§a má»™t con thú, đôi ống chân thá»ng xuống má»™t cách què quặt trên gối nà ng.
Ôi tháºt mau chóng, tháºt tà n khốc, tháºt kinh khá»§ng và trá»n vẹn là m sao, bà i há»c chà ng đã há»c vá» Huyá»…n hoá. Má»i sá»± đã bị xáo trá»™n má»™t cách lạ kỳ, những năm dà i trÄ©u nặng đã được thu gá»n lại thà nh khoảnh khắc. Tất cả thá»±c tại rá»™n rà ng đó chỉ là má»™t giấc chiêm bao. Váºy thì có lẽ chà ng cÅ©ng đã chiêm bao tất cả những gì xảy ra trước đấy,câu chuyện vá» hoà ng tá» Dasa, vá» cuá»™c Ä‘á»i du mục, vá» cuá»™c hôn nhân, vá» việc báo thù, vá» sá»± ẩn náu cá»§a chà ng bên vị ẩn sÄ©. Tất cả những việc nà y Ä‘á»u là những hình ảnh mà ngưá»i ta có thể ngắm trên bức tranh chạm trổ cá»§a má»™t lâu đà i; ở đấy hoa, tinh tú, chim, khỉ, và những thiên thần có thể được trông thấy giữa khóm lá. Và những gì chà ng Ä‘ang nếm trải ngay lúc nà y, những gì chà ng thấy trước mắt sau khi tỉnh dáºy từ chuyện là m vua, chuyện chiến tranh và bị cầm tù, những gì chà ng thấy trong khi Ä‘ang đứng bên bá» suối, cái bầu nước chà ng vừa là m đổ má»™t Ãt, cùng vá»›i tất cả những suy tư cá»§a chà ng vá» má»i sá»±, phải chăng tất cả cÅ©ng Ä‘á»u là má»™t thứ má»™ng huyá»…n như nhau? Äó không phải là ảo tưởng, là Maya sao? Má»i sá»± mà chà ng còn sẽ trải qua trong tương lai, sẽ thấy bằng mắt và sá» bằng tay, cho đến lúc chết - tất cả đó có chút gì khác nhau vá»›i kinh nghiệm trước ? Tất cả Ä‘á»u là trò chÆ¡i, là giả huyá»…n, là bá»t nước, là chiêm bao.
Toà n thể lăng kÃnh muôn mặt cá»§a cuá»™c Ä‘á»i vá»›i đủ cung báºc lạc thú và khổ sầu nà y, tất cả chỉ là má»™ng huyá»…n, Maya. Dasa vẫn đứng trÆ¡ ra đấy. Bầu nước lại bị nghiêng, đổ ra má»™t Ãt là m ướt chân chà ng và ngấm và o đất. Bây giá» chà ng phải là m gì ? Múc đầy nước trở lại, mang vá» cho vị ẩn sÄ©, để bị cưá»i nhạo nữa vá» những gì chà ng đã chịu đựng trong giấc chiêm bao ư ? Äiá»u ấy không là m chà ng vui lắm. Chà ng đổ hết nước trong bầu, ném nó trên rêu rồi ngồi xuống thảm cá» xanh mà khởi sá»± suy nghÄ© nghiêm túc. Chà ng đã quá ngấy chán cái trò má»™ng mị nà y, trò chÆ¡i quá»· quái vá»›i những lạc thú và đau khổ nghiá»n nát tim mình, là m cho máu mình đông lại, chỉ để đột nhiên bừng mắt dáºy thấy tất cả chỉ là Maya và mình chỉ là má»™t tên ngốc nghếch.
Chà ng đã ngấy chán má»i thứ. Bây giá» chà ng không còn ham vợ con gì nữa, không ham ngai và ng, chiến thắng hay trả thù, không ham hạnh phúc hay trà khôn, không ham quyá»n lá»±c hay đức hạnh gì nữa hết. Chà ng chỉ mong được an tÄ©nh, được chấm dứt sá»± há»—n loạn nà y. Chà ng không còn mong muốn gì ngoà i việc cháºn đứng bánh xe quay bất táºn nà y, chấm dứt cảnh tượng diá»…n biến đến vô cùng nà y và dáºp tắt tất cả.
Chà ng muốn tìm sá»± ngÆ¡i nghỉ, muốn dáºp tắt chÃnh mình Ä‘i. Äó chÃnh là điá»u chà ng mong má»i trong khi sấn tá»›i kẻ thù trong tráºn chiến đấu cuối cùng, đánh vung vÃt và bị đánh trở lại, vung những nhát chém và nháºn những vết thương, cho đến khi ngã gục. Nhưng rồi thì sao? Rồi thì có má»™t giai Ä‘oạn ngắn ngá»§i bất tỉnh nhân sá»±, hay ngá»§ quên, hay cái chết, nhưng liá»n sau đó lại tỉnh dáºy, lại phải nháºn mạch sống và o tim, lại phải để cho dòng thác lÅ© những hình ảnh ghê rợn, kinh khiếp má»™t lần nữa trút và o nhãn thức bất táºn, không thể thoát khá»i, cho đến lần bất tỉnh kế tiếp, cái chết kế tiếp. Có lẽ đó chỉ là má»™t sá»± tạm ngưng, má»™t lúc ngÆ¡i nghỉ, má»™t dịp để lấy lại hÆ¡i thở mà thôi. Không thể nà o có sá»± dáºp tắt. Nó cứ tiếp diá»…n bất táºn.
Ná»—i bất an là m chà ng đứng lên lần nữa. Nếu đã không có sá»± nghỉ ngÆ¡i nà o cho cái vòng lẩn quẩn khốn khổ nà y, nếu mong ước tha thiết nhất cá»§a chà ng không thể nà o thá»±c hiện, thì sao bằng cứ múc đầy bầu nước mà mang vỠông già cho xong, mặc dù ông ta không có quyá»n gì ra lệnh cho chà ng. Äấy là má»™t dịch vụ chà ng được nhá» vả, má»™t pháºn sá»± phải là m. Chà ng có thể cứ vâng lá»i và thi hà nh pháºn sá»± ấy, như thế còn tốt hÆ¡n là cứ ngồi lì ở đây mà trầm tư vá» những cách tá»± huá»·. Nói cho cùng, thì vâng lá»i và phục vụ vẫn tốt hÆ¡n và dá»… hÆ¡n nhiá»u, vô hại hÆ¡n nhiá»u, so vá»›i sá»± ra lệnh và nháºn trách nhiệm.
Chà ng biết được chừng ấy. ÄÆ°á»£c rồi, Dasa, hãy lượm bầu, múc đầy nước rồi mang vá» cho thầy Ä‘i.
Khi chà ng vá» tá»›i chòi, vị thầy đón chà ng bằng cái nhìn lạ lùng như dò há»i, như thương cảm, lại như cái nhìn cá»§a má»™t cáºu bé ranh mãnh xà gạt được má»™t đứa bé khác – cái anh chà ng mục tá» hoà ng gia nà y, y chỉ có ra suối lấy nước rồi trở vá» không hÆ¡n mưá»i lăm phút. Váºy mà đồng thá»i, y cÅ©ng Ä‘i ở tù vá», đã mất má»™t ngưá»i vợ, má»™t đứa con trai, má»™t vương quốc, đã sống trá»n má»™t Ä‘á»i và đã thoáng thấy bánh xe sinh tá». Có lẽ y đã có dịp được thức tỉnh hÆ¡n má»™t lần vá» trước, nếu không y đã không lai vãng tá»›i đây và lưu lại lâu đến thế. Nhưng bây giá» dưá»ng như y đã được thức tỉnh đúng mức, đã có căn cÆ¡ thuần thục để bắt đầu cuá»™c hà nh trình dà i. Cần phải mất nhiá»u năm chỉ để mà dạy cho y cách ngồi và thở.
Chỉ bằng má»™t cái nhìn ấy, cái nhìn chứa đựng mối tương giao sư đệ, chỉ vá»›i duy nhất má»™t cái nhìn ấy, vị ẩn sÄ© thâu nháºn chà ng là m môn sinh. Cái nhìn ấy đã đánh tan tất cả những tư duy vô Ãch trong đầu ngưá»i đệ tá». Nó buá»™c chà ng và o nếp sống ká»· luáºt và phục vụ. Từ đó chà ng không bao giá» rá»i khá»i khu rừng.
--------------------------hết------------------------------- |
_________________ Tôi tá»± hà o vì mình đã là 1 thà nh viên trong GÄPT |
|
    |
 |
|
|
|
View next topic
View previous topic
You cannot post new topics in this forum You cannot reply to topics in this forum You cannot edit your posts in this forum You cannot delete your posts in this forum You cannot vote in polls in this forum
|
|
|
|